Tarło leszcza w Polsce odbywa się zazwyczaj między końcem kwietnia a początkiem czerwca, w temperaturze wody 14-18°C. Konkretną datę ciężko podać — wszystko zależy od pogody i temperatury wody w danym sezonie. W tym artykule wyjaśnię kiedy dokładnie odbywa się tarło leszcza, jak je rozpoznać, jakie warunki muszą być spełnione i co warto wiedzieć o łowieniu w okresie okołotarłowym. Więcej praktyk znajdziesz w artykule: łowienie leszcza.
Kiedy dokładnie odbywa się tarło leszcza?
Pytanie niby proste, ale w dzisiejszych czasach pogoda bywa naprawdę różna i ciężko podać konkretną datę odbycia tarła przez leszcze. Zazwyczaj jest to koniec maja, początek czerwca — czasem już w drugiej połowie kwietnia, jeśli wiosna jest ciepła. Data jest dość obszerna, bo to wszystko jest związane z temperaturą wody.
Kiedy woda osiąga temperaturę 14-18°C, stado leszczy podąża na płytką wodę lub trzciny by odbyć tarło. Taką przygodę miałem właśnie 7 czerwca jednego z sezonów — to niezapomniany widok, jeśli ktoś już coś takiego widział w swoim życiu wie o czym piszę. Wstałem o 3 rano (na ryby przecież nie musimy nastawiać zegarka, hehe), wypiłem kawę, wyciągnąłem robaki i pojechałem nad wodę.
Na łowisku byłem około 3:45 — ładny ciepły poranek, można powiedzieć że wręcz parny. Rozstawiłem sprzęt, latarki nawet nie trzeba było wyciągać, bo była już fajna szarówka, wszystko było widać. Wiosną jeżdżę na płytkie miejsca w poszukiwaniu wygrzewających się ryb i tym razem zdziwiłem się niezmiernie. Ciągłe pluski przykuły moją uwagę. Myślałem najpierw, że to szczupak, sandacz albo sum żerujący intensywnie — ale nie. Trafiłem na tarło leszcza. Zarzuciłem wędki i patrzałem w wodę. To piękny widok, jak naprawdę duże „łopaty” odbywają tarło tuż przy brzegu, między trzcinami.
Jak rozpoznać tarło leszcza?
Tarło leszcza jest jednym z najbardziej widowiskowych tarł wśród polskich ryb karpiowatych. Oto kluczowe oznaki, że masz do czynienia z trącym się leszczem:
- Głośne pluski przy brzegu — leszcze tarlne potrafią wyskakiwać ponad wodę całym ciałem
- Widoczne grzbiety i ogony w płytkiej wodzie (10-50 cm głębokości)
- Tarło odbywa się rano i wieczorem — głównie między 4:00 a 8:00 rano oraz po 19:00
- Charakterystyczna piana na powierzchni wody — efekt intensywnego ruchu i wydzielania ikry
- Stada 20-200 osobników w jednym miejscu
- Lokalizacje typowe: trzciny, zarośnięte zatoki, piaszczyste płycizny, tereny zalewane
Warunki potrzebne do tarła
Temperatura wody
Klucz to 14-18°C. Poniżej 13°C tarło się nie zacznie. Powyżej 20°C ryba szuka cienia i głębszych, chłodniejszych wód. Sweet spot to 15-17°C — wtedy tarło jest najbardziej intensywne.
Pogoda
Leszcze najlepiej trze się przy stabilnej pogodzie — kilka dni z rzędu ciepłych, bez nagłych zmian ciśnienia. Front atmosferyczny lub nagłe ochłodzenie potrafi przerwać tarło na kilka dni. Z mojego doświadczenia: jeśli nadchodzi front, leszcze „wycofują się” na głębsze wody i tarło zaczyna się od początku, gdy pogoda się ustabilizuje.
Pora dnia
Tarło leszcza odbywa się głównie wcześnie rano (od pierwszych promieni słońca do 8-9 rano) oraz wieczorem od godziny 18-19 do zmierzchu. W południe leszcze chowają się w głębsze, cieniste miejsca.
Lokalizacja
Leszcze szukają miejsc do tarła zwykle blisko brzegów: trzcin, sitowia, zatok, okazjonalnie w miejscach gdzie podwodne źródła „podgrzewają” wodę. Płycizny 10-80 cm. W rzekach często to są wsteczne odnogi i starorzecza, w jeziorach — zalesione zatoki.
Czy można łowić w okresie tarła?
To bardzo ważne pytanie, o które wielu wędkarzy pyta. W Polsce leszcz NIE ma okresu ochronnego ogólnokrajowego — zgodnie z rozporządzeniem ministra rolnictwa, leszcz nie znalazł się na liście ryb chronionych. Można go więc łowić cały rok.
Ale uwaga — niektóre okręgi PZW i lokalne regulaminy łowisk wprowadzają własne ograniczenia. Sprawdź zawsze regulamin łowiska, na które jedziesz, szczególnie wody komercyjne i zbiorniki PZW. Może być na nich okresowy zakaz łowienia leszcza w sezonie tarłowym.
Z etycznego punktu widzenia warto się jednak zastanowić. Leszcze tarlne są bardzo wrażliwe — łatwo je przestraszyć, a stres może przerwać tarło na cały sezon. Jeśli zauważysz tarło, lepiej przenieść się w inne miejsce. Łowienie ryby zaraz po tarle też nie jest najsensowniejszą decyzją — ryba jest osłabiona, gorzej przeżyje stres holu.
Łowienie leszcza PRZED tarłem — najlepszy okres w roku
Najlepszy moment na połów leszcza to okres tuż PRZED tarłem — czyli kiedy woda osiąga 12-14°C, ryby zaczynają być bardzo aktywne i intensywnie żerują, gromadząc energię na nadchodzące tarło. To zazwyczaj druga połowa kwietnia i pierwsza połowa maja.
W tym okresie leszcze grupują się w stada w pobliżu miejsc tarłowych. Łowienie na zanętę z dodatkiem ślimaków, kasza, śrut i kukurydzy daje świetne efekty. Najlepsze metody: feeder, klasyka spławikowa, gruntówka. Więcej praktyk znajdziesz w artykule: zanęta na leszcza.
Łowienie PO tarle — kiedy ryby wracają do żeru
Po tarle leszcze są zwykle przez 1-2 tygodnie mało aktywne — odpoczywają, regenerują się. Potem zaczynają intensywnie żerować, żeby odbudować masę. To drugi świetny okres, mniej więcej połowa-koniec czerwca, kiedy leszcze biorą bardzo dobrze.
Charakterystyczne: po tarle ryby są chudsze, łuski „matowe”, a flanki pokryte czasem białym nalotem (gruczoły tarłowe). Po 2-3 tygodniach intensywnego żeru wszystko wraca do normy.
Jakie miejsca są najlepsze do łowienia leszcza wiosną?
- Krawędzie głębokości w pobliżu trzcin — leszcze migrują z głębszej wody na płytkie tarłowe miejsca
- Wsteczne odnogi rzek — naturalne miejsca koncentracji ryb
- Zatoki z gliniastym lub piaszczystym dnem — leszcze lubią takie podłoże
- Miejsca po wpływie ciepłej wody (rzeczki, źródła) — nawet 1-2 stopnie wyższa temperatura przyciąga ryby
- Stare koryto rzeki w jeziorach — leszcze często trzymają się tam wiosną
Skuteczne przynęty na leszcza w okresie okołotarłowym
- Dżdżownice — top przynęta wiosenna, leszcze nie potrafią się jej oprzeć
- Pinki, białe robaki — klasyka, działa zawsze i wszędzie
- Kukurydza z puszki — szczególnie tuż przed i po tarle
- Pellety zanętowe 4-6 mm
- Ciasto z biszkoptów z dodatkiem aromatu mlecznego
- Łańcuszek 2-3 pinków z dodatkiem śrutu — magic combo
FAQ — Najczęstsze pytania o tarło leszcza
Ile lat ma leszcz przystępujący do tarła?
Leszcze osiągają dojrzałość płciową między 3 a 5 rokiem życia. Samice zwykle dojrzewają później niż samce. Leszcz dojrzały to ryba minimum 25-30 cm długości i 400-600 g wagi.
Jak długo trwa tarło jednego stada?
Pojedyncze tarło stada trwa zwykle 3-5 dni. Cała seria tarłowa (stadami w różnych miejscach) może rozciągać się przez 2-3 tygodnie. Większe ryby zwykle trzą się w trzeciej fali, najmniejsze w pierwszej.
Czy leszcze trze się rzadziej w gorące lata?
Wręcz przeciwnie — w cieplejsze wiosny tarło zaczyna się wcześniej (już pod koniec kwietnia) i jest bardziej intensywne. Problem to raczej zimne wiosny — wtedy tarło może się przesunąć aż do połowy czerwca albo być słabe i podzielone.
Co dzieje się z ikrą po tarle?
Ikra leszcza przykleja się do podwodnej roślinności (trzcin, sitowia, glonów) i wylęga się po 5-10 dniach (zależnie od temperatury). Młode leszcze (narybek) trzymają się płycizn jeszcze przez kilka tygodni, zanim przejdą do głębszych wód.
Czy mam zgłaszać zaobserwowane tarło?
Nie ma takiego obowiązku. Ale dobrym tonem jest poinformować swój koło PZW lub administrację łowiska — często stosują czasowe restrykcje na łowienie w miejscach tarłowych, żeby chronić rybostan.
Podsumowanie
Tarło leszcza w Polsce odbywa się od końca kwietnia do początku czerwca, w temperaturze wody 14-18°C, głównie rano i wieczorem przy brzegu w trzcinach. To jeden z najbardziej widowiskowych spektakli przyrody, jaki możesz zobaczyć nad polską wodą — ogromne leszcze pluskające się w płytkiej wodzie, tworzące całe stada.
Z punktu widzenia wędkarza warto pamiętać: nie łowimy aktywnie trącej się ryby. Najlepszy okres na połów leszcza to tuż przed tarłem (druga połowa kwietnia – pierwsza połowa maja) oraz 2-3 tygodnie po tarle (końcówka czerwca). W obu tych oknach leszcze biorą bardzo aktywnie i to świetny moment na duże ryby.
Polecam także: tonięcie żyłki spławikowej.
